صورخیال در ادبیات فارسی با تاکید بر شاهنامه‌ فردوسی | Y9n16185R30yKS

صورخیال در ادبیات فارسی با تاکید بر شاهنامه‌ فردوسی

شاهنامه‌ فردوسی
صورخیال در شاهنامه‌ فردوسی
جلوه رنگها در شاهنامه
مجاز در شاهنامه
تشبیه در شاهنامه
استعاره در شاهنامه
صورخیال در ادبیات فارسی با تاکید بر شاهنامه‌ فردوسی
دانلود پایان نامه رشته ادبیات

رفتن به سایت اصلی

دانلود پایان نامه رشته ادبیات

صورخیال در ادبیات فارسی با تاکید بر شاهنامه‌ فردوسی

 

چکیده:

 در این رساله كوشش پژوهنده بر این بوده است تا نشان دهد این اثر به سبب وجوه ادبی و بلاغی فراتر از یك متن منظوم است. هدف از تدوین این اثر شناخت قلمرو صورخیال، استخراج عناصر خیال در شاهنامه و شناخت تصاویر، تركیب‌ها و شیوه‌های تصویر سازی است. در این پایان نامه رفتار هنری فردوسی در شاهنامه، ساختار تصویر، تأثیر صور خیال در شاهنامه، بهره‌جویی از عناصر خیال، براعت استهلال در دایره‌ی صورخیال، مواد تصویر در شاهنامه، فلسفه‌ی زیباشناختی فردوسی در شاهنامه، تركیب‌های خیالی، رنگ‌آرایی، وصف و انواع آن نیز مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. فردوسی در سرایش شاهنامه از دو عنصر هنری استعاره‌ و كنایه بیش از دیگر عناصر بهره‌ برده است. استعاره، خصیصه‌ی‌ اصلی سبك فردوسی است از میان اقسام استعاره، استعاره‌ی مصرّحه بیشترین كاربرد را دارد. بسآمد بالای كنایه در شاهنامه نشانه‌ی گستردگی دایره‌ی واژگان شاعر و چیرگی او برزبان فارسی است. از میان انواع تشبیه گرایش فردوسی به تشبیه بلیغ بیشتر است. امّا مجاز در شاهنامه از تنوّع بسیاری برخوردار است. منطق فردوسی در سرودن شاهنامه چنین است كه او جهان پیش از خود را با زبان هنری بازسازی كرده است. 

 

 

 

 

کلمات کلیدی:

مجاز

تشبیه

استعاره

صورخیال

علوم بلاغی

شاهنامه‌ فردوسی

 

 

 

 

مقدمه:

       بدون تردید هیچ یک از آثار منظوم جهان را نمی توان یافت که همانند شاهنامه در اعماق روح و جان ملّتی اثری جاودانه گذاشته باشد . هیچ ایرانی نیست که این اثر شگرف را به دقّت خوانده و انگشت تحیّر به دندان نگزیده و از صمیم قلب ، بر روان فردوسی درود نفرستاده  باشد.      « شاهنـامه که یک حماسـۀ ایـرانی اسـت درحـدود شصـت هزار بیـت دارد و گـوینـدۀ آن ،  فردوسی ، که مسلّط بر تاریخ حماسۀ ملی ایران و خود چکیده و نمایندۀ جامع آن می باشد بایـد به نام پدر ادبیّات ایران ستوده شود  .»     شاهـنامه یا نامه ی شهـریاران ، به ظاهـر تاریخ ایـران است که از کیومـرث ، نخـستین شاه ، تا یزدگـرد شهریـار ،  بازپسیـن  شـاه  ساسانی را در بـر می گیـرد ،  امّا در حقـیقت  داسـتان هـا  و  افسـانه های ملّی و  به  عبـارت بهـتر اسطـوره و داسـتان و تاریـخ است . مجموعه ی منسجمی از اساطیـر باستـانی و روایـات تاریـخ سنـّتـی و داسـتان های پـهلـوانی اسـت که سرگـذشـت اقـوام ایرانی را در چهارچوب آرمان ملّی منعکس می سازد و شهریاران و پهـلوانان نماینده ی شـخصّـیت انسان ایرانی و ایستادگی و نبرد غم و شادی او و نیک بختی و تیره روزی او به شمار می رود .

 

   « شاهنامه حماسۀ داد و قانون است . حماسۀ مقاومت بی تزلّزل در مقابل هر چه اهریـمنی است . حس غروری که درشاهنامه هست همان اندازه که به پیروزی های مادّی تکیه دارد به پیروزی های معنوی هم پیوسته است و برای همیشه زنده خواهد ماند  .»      شاهنامه دستآورد کوشش و جوشش فردوسی در سرتاسر زندگی است . اندیشه ، هـنر ، ادراک ، میهن پرستی ، آزادگی عامل پیدایش شاهنامه شده است ، اثری که سرشار از روح و زندگی اسـت و بازتاب شرافتمندی و سربلندی ملّتی بزرگ . مقام شعری و هنری شاهنامه به قدری بلند است که اگر از جامه ی زبان فارسی عاری و به زبان  دیگری ترجمه  شود ، باز کتابی بزرگ و دارای مقام هـنری بلند خواهد بود .     « شـاهنـامه مجموعه ی سـروده هایی است که در آن تصاویری از : صلح ، رزم ، بزم ، طبیعت و جنبه های گوناگون زندگـی به چشم می خـورد  .  فردوسـی به جهـت دسـت داشتـن برگستره ی پهناوری از واژگـان ، نمایـش حالت ها  و لحظه ها را آن چنان ساده و روان بیان می دارد که گویی انسـان در جریان حوادث ، حضوری پویا و مستـمر دارد . او به وصف هایش جان  می بخشد و با این که بیشتر تصاویر او از دیدگاه حماسی نقش پذیرفته و با اساطیر آمیخته اند ، با زندگـی واقعـی پیوندی تنگاتنگ و جدانشدنی دارند  .»

 

   

 

 

 

 

فهرست مطالب

 

بخش نخست – پیش درآمد

 

فصـل اوّل   دانای توس

شاهنامه

 

فصل دوّم عـلـوم بـلاغـی

فصاحت و بلاغت

هدف علوم بلاغی

اهمّیّت بلاغت

بلاغت پس از اسلام

الف) قرن اوّل هجری

ب) قرن دوّم و سوّم و چهارم هجری

ج) قرن پنجم هجری

نخستین آثار مستقل در بلاغت فارسی

ترجمان البلاغه

حدائق السّحر فی دقائق الشعر

المعجم فی معاییر اشعار العجم

تعریف علم بیان

مؤسّس بیان

فایده ی علم بیان

 

بخش دوم   صـور خـیـال

 

فصل اول   تشبیه

ارکان تشبیه

ب) اقسام تشبیه به اعتبار ادات تشبیه

ج) اقسام تشبیه به اعتبار وجه شبه

۱- انواع تشبیه از نظر ذکر یا عدم ذکر وجه شبه

۲- انواع تشبیه از نظر مفرد یا مرکّب بودن وجه شبه

تشبیه تمثیل

دیدگاه تشبیه گرایان درباره ی تمثیل

شیوه ی تشخیص تمثیل از دیدگاه دکتر شفیعی

دیدگاه استعاره گرایان درباره ی تمثیل

عبدالقاهر جرجانی و تمثیل

۳- انواع تشبیه از نظر حسّی، عقلی و تخییلی بودن وجه شبه

زاویه ی تشبیه

د) اقسام تشبیه به اعتبار طرفین تشبیه

۱- از نظر محسوس یا معقول بودن طرفین

تشبیه وهمی و خیالی

۲- از نظر مفرد یا مرکّب بودن طرفین

الف) مفرد به مفرد

۱- مفرد مجرّد به مفرد مجرّد

۲- مفرد مجرّد به مفرد مقیّد

۳- مفرد مقیّد به مفرد مجرّد

۴- مفرد مقیّد به مفرد مقیّد

۳- اقسام تشبیه از نظر تعدّد طرفین

دیگر اقسام تشبیه

زیبایی تشبیه

حماسی بودن تشبیهات و تصویرهای شاهنامه

بررسی موارد تشبیه در شعر فردوسی

الف ) مواردی که در تصاویر تشبیهات شاهنامه از طبیعت گرفته شده

۱-حیوانات

۲_پرندگان

۳- درختان ، گل ها و گیـاهان

۴ _عوامل طبیعی و سماوی

 _آتش و وا بسته هایش

۷- گوهرها و سنگ های قیمتی

۸- موجودات افسانه ای (اژدها ، اهریمن ، دیو)

ب) موارد تشبیه از انسان و آن چه وابسته به انسان است

اندام و اعضای آدمی

ج) تصاویر سلاح ها و وسایل رزم

۹- فلزات

 

فصل دوم   مجاز

مجاز

۱    مجاز مرسل با علاقه ی  «حالّ و محلّ» یا  «ظرف و مظروف»

۲    مجـاز مرسل با علاقه ی  «کلّیّت و جزئیّت »   یعنی «کلّ » را بگوئیم و « جزء » را اراده کنیم یا بالعکس

ب ) جزئیّت   ذکر جزء و اراده ی کلّ

 

فصل سوم   استعاره

الف ) تعریف استعاره

فایده ی استعاره

ب)ارکان استعاره

چگونگی کاربرد استعاره در شاهنامه

ج) انواع استعاره

در آمدی بر انسان انگاری ( = تشخیص )

 

فصل چهارم   جلوه ی رنگ ها در شاهنامه ی فردوسی

رنگ سیاه

رنگ سفید

رنگ سرخ

رنگ زرد

رنگ آبی

رنگ سبز

منابع

  • پاورپوینت (اسلاید) تفكر مثبت | bnW42587BVeXNd
  • پاورپوینت (اسلاید) تفكر مثبت رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت با موضوع تفكر مثبت، در قالب ppt و در 17 اسلاید، قابل ویرایش، شامل:   مقدمه ضمير نا خود آگاه  برنامه ريزي ضمير نا خود آگاه تعريف تفکر مثبت افکار…

  • پاورپوینت بافتهای پوستی | pOc25477OQ2OaT
  • پاورپوینت بافتهای پوستی پاورپوینت بافت پوست زیر میکروسکوپ پاورپوینت بافت پوست انسان پاورپوینت بافت پوست چیست پاورپوینت بافت پوست بدن انسان پاورپوینت بافت پوست صورت رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت بافتهای پوستی جهت رشته پزشکی در قالب 14 اسلاید…

  • پاورپوینت نظارت و ارزیابی عملکرد | 5hs26341Idi4V5
  • پاورپوینت نظارت و ارزیابی عملکرد پاورپوینت روشهای نظارت پاورپوینت نظارت در مدیریت پاورپوینت تعریف بازرسی و نظارت پاورپوینت نظارت و ارزیابی مدارس رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت نظارت و ارزیابی عملکرد جهت رشته صنایع در قالب 46 اسلاید و با فرمتpptxبصورت…

  • جزوه آناتومی استاد مربوطی | QS211479S6wLI6
  • جزوه آناتومی استاد مربوطی جزوه آناتومی استاد مربوطی رفتن به سایت اصلی جزوه آناتومی استاد مربوطی پاورپوینت 13 جلسه تشکیل کلاس در طول ترم مناسب جمع بندی و مطالعه ایام امتحانات مناسب اساتید و کنفرانس دانشجویان   شامل مباحث زیر…

  • بررسی لعن و نفرین از دیدگاه خدا و ائمه | yN63628SylhYA
  • بررسی لعن و نفرین از دیدگاه خدا و ائمه لعن و نفرین از دیدگاه قرآن لعن و نفرین در زیارت عاشورا لعن و نفرین از دیدگاه خدا و ائمه دانلود مقاله بررسی لعن و نفرین از دیدگاه خدا و ائمه…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق | ggq12851Ix3eXH انگیزش | GAZ2618aby84C تحصیلی | 3iU2402kjdSgv 58 صفحه
  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق انگیزش تحصیلی 58 صفحه کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه انگیزش تحصیلی مبانی نظری انگیزش تحصیلی پیشینه تحقیق انگیزش تحصیلی پیشینه داخلی انگیزش تحصیلی پیشینه خارجی انگیزش تحصیلی پیشینه پژوهش انگیزش تحصیلی پیشینه نظری…

  • پاورپوینت آموزشی درس نگاهی به مبانی معرفت شناسی تحقیق در علوم رفتاری | FDx39561OjGBOF
  • پاورپوینت آموزشی درس نگاهی به مبانی معرفت شناسی تحقیق در علوم رفتاری رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت آموزشی درس نگاهی به مبانی معرفت شناسی تحقیق در علوم رفتاری جهت رشته روانشناسی و علوم تربیتی در قالب 422 اسلاید و…

  • پاورپوینت کتاب اصول حسابداری 1 از صلواتی | rCh39777ZonUFb
  • پاورپوینت کتاب اصول حسابداری 1 از صلواتی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت کتاب اصول حسابداری 1 از صلواتی جهت رشته ی حسابداری در قالب 482 اسلاید و با فرمت pptx به صورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش  …

  • دانلود پاورپوینت فصل هشتم ریاضی هشتم با عنوان آمار و احتمال | 3P331825kUd9vQ
  • دانلود پاورپوینت فصل هشتم ریاضی هشتم با عنوان آمار و احتمال پاورپوینت آمار و احتمال ریاضی هشتم پاورپوینت آمار و احتمالات پاورپوینت آمار و احتمال هشتم رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت فصل هشتم ریاضی هشتم با عنوان آمار و…