مبانی و ادله فقهی وجوب نماز جمعه از دیدگاه  فقهای امامیه و علمای اهل سنت | 3f450Wvbj7P

مبانی و ادله فقهی وجوب نماز جمعه از دیدگاه  فقهای امامیه و علمای اهل سنت

وجوب نماز جمعه در قرآن
وجوب نماز جمعه در زمان غیبت
وجوب تخییری نماز جمعه
وجوب تعیینی نماز جمعه
ادله وجوب نماز جمعه
حکم وجوب نماز جمعه
شرایط وجوب نماز جمعه
حکم نماز جمعه از دیدگاه مذاهب اربعه
ادله و اقوال حکم به وجوب و حرمت نماز جمعه
پایان نامه وجوب نماز جمعه

رفتن به سایت اصلی

ازگذشته در فقه این موضوع مورد بررسی قرار گرفته است که آیا وجوب نماز جمعه، وجوب تعیینی است یا تخییری؟ فقهای شیعه و علمای اهل سنت دراین زمینه نظرات مختلفی را ارائه نموده‌اند.دراین تحقیق مسئله اصلی این است که:

 

آیا به اسـتـناد منابع و ادله فقهی مذاهب خمسه، وجوب نمازجمعه تخییری است یا تعیینی؟

 

موضوع جانشینی و وصایت پیامبر«صلی الله علیه و آله و سلم» و ولایت و جایگاه الهی ایشان از مبانی کلامی مؤثر در مسأله و محل اختلاف بین تشیع و سایر فرق اسلامی است. شیعه نماز جمعه را از مناصب ائمه(ع) دانسته که اقامة نماز جمعه با حضور امام معصوم یا فردی مأذون از طرف ایشان ممکن است؛ لذا در عصر غیبت نیز اقامة جمعه را مشروط به اذن امام می‌داند و این مسأله از مباحث مهم در موضوع نماز جمعه است.

 

 

 

 

این پژوهش با تمسک به ادلة ولایت فقیه و اثبات نیابت فقیه جامع‌الشرایط در عصر غیبت از امام معصوم(ع) اقامة نماز جمعه را از شئون ولی فقیه دانسته و وی را مأذون از امام می‌داند. با طرح سه محور اصلی ارتباط بحث ولایت فقیه با نماز جمعه روشن شد:

1. نماز جمعه از مناصب امام معصوم است؛

2. در زمان غیبت، فقیه جامع‌الشرایط نیابت عام از امام معصوم دارد؛

3. نیابت فقیه از امام معصوم یا مطلق است (یعنی در اموری که مربوط به اسلام و مسلمین می‌شود اعم از احکام اولیه و ثانویه و امور حسبه و آن‌چه مرتبط با سعادت مؤمنین در دنیا و آخرت است) یا مقید به امور حسبه (یعنی اموری که شارع راضی به ترک آن نیست؛ مانند تکفل امور ایتام، انتظام جامعه و…).

 

 

 

 

 

 

 

فهرست مطالب

مقدمه    1
1. بیان مسئله    4
2. سؤالات تحقیق    4
الف) سؤال اصلی    4
ب) سؤالات فرعی    4
3. فرضیه‌ی تحقیق    4
4. پیشینه‌ی تحقیق    5
5. ضرورت تحقیق    5
6. اهداف تحقیق    6
7. جنبة نوآوری تحقیق    6
8. روش تحقیق    6

 

 

فصل اول:    کلیات    8
بند اول: اولین نماز جمعه‌ای که توسط پیامبر اسلام اقامه شد    17
بند دوم: تاثیر شرایط تاریخی و سیاسی بر اقامه نماز جمعه و فتاوای فقها    18
1 – 2 – 2 – 1. عدم اقامه نماز جمعه در میان شیعیان و تأثیر آن در پی بردن به آرای فقها    20
1 – 2 – 2 – 2. بازنمایی اوضاع سیاسی مذهب شیعه در ایران در زمان حکومت صفویه    24
1 – 2 – 2 – 3. عوامل تاثیر‌گذار بر چگونگی نماز جمعه در برخی دوران‌های تاریخی    25
1 – 2 – 2 – 3 – 1. انعطاف‌پذیری پادشاهان سلسله صفوی در برابر فقهای امامیه    25
1 – 2 – 2 – 3 – 2. تشکیل مدارس جهت بحث و بررسی فقها    26
1 – 2 – 2 – 3 – 3. بنا کردن مساجد جامع در شهرها جهت اقامه جمعه    27
1 – 2 – 2 – 3 – 4. تشکیل مجمع نماز جمعه    27
1 – 2 – 2 – 3 – 5. جمع آوری خطبه‌های نماز جمعه    29
1 – 3 – 3 – 1. وقت خطبه‌ها    43
1 – 3 – 3 – 2. واجبات محتویات خطبه‌های نماز جمعه    44
1 – 3 – 3 – 2 – 1.  حمد و سپاس الهی    44
1 – 3 – 3 – 2 – 2. صلوات بر پیامبر اکرم و اهل بیت(ع)    44
1 – 3 – 3 – 2 – 3. سفارش به تقوا    45
1 – 3 – 3 – 2 – 4. وجوب قرائت سوره‌ای کوتاه    45
1 – 3 – 3 -3.  بلند خواندن خطبه‌ها    45
1 – 3 – 3 -4. عربی بودن خطبه‌ها    46
1 – 3 – 3 -5. ایستاده بودن خطیب    46
1 – 3 – 3 – 6. یکی بودن خطیب و امام جمعه    47
1 – 3 – 3 – 7. با طهارت بودن در خطبه‌ها    47
1 – 3 – 3 – 8. گوش دادن به خطبه‌ها    47
1 – 3 – 3 – 9. شرایط خطیب جمعه    48
1 – 3 – 3 – 10. آداب خطبه‌ها    48
1-4 – 1 – 1. روایت شیخ کلینی با اسناد عمر بن حنظله    52
1 – 4 – 1 – 2. روایت ابوخدیجه    53

 

 

فصل دوم:    بررسی ادله و اقوال حکم به وجوب و حرمت نماز جمعه نزد فقهای شیعه    64
2 – 1 – 2 – 1.  سیره خلفا    67
2 – 1 – 2 – 2.  هم‌ردیف بودن نماز جمعه با نماز عیدین    68
2 – 1 – 2 – 3. فرمایش امام سجاد «علیه‌السلام»    68
2 – 1 – 2 – 4. روایات متفرقه    69
2 – 1 – 2 – 5. سایر روایات    70
2 – 2 – 1 – 1. دیدگاه ابن ادریس حلی در کتاب السرائر    75
2 – 2 – 1 – 2. دیدگاه سلار در کتاب المراسم    78
2 – 2 – 1 – 3. دیدگاه سید مرتضی علم الهدی مبنی بر‌اشتراط حضور امام معصوم و یا نایب خاص او    78
2 – 2 – 2 – 1.  دلایل تاریخی    79
2 – 2 – 2 – 2.  دوران امر میان وجوب و حرمت    80
2 – 2 – 2 – 3. نماز جمعه وظیفة حاکم اسلامی (امام معصوم)    80
2 – 2 – 2 – 4. دلایلی عقلی مبنی بر تحریم نماز جمعه در دوران غیبت    81
2 – 2 – 2 – 4 – 1. ایجاد فتنه و اختلاف    81
2 – 2 – 2 – 4 – 2. عدم تحقق شرط عدالت در خطیب و امام جمعه    81
2 – 3 – 1 – 1.  سوره جمعه    86
2 – 3 – 1 – 1 – 1.  نگاهی اجمالی به شأن نزول آیه‌    88
2 – 3 – 1 – 1 – 2.  شأن نزول آیه    90
2 – 3 – 1 – 1 – 3.  خطاب در آیه    91
2 – 3 – 1 – 1 – 4.  احکام فقهی آیه    92
2 – 3 – 1 – 1 – 4-1. مراد از کلمه «نداء»    93
2 – 3 – 1 – 1 – 4-2.  مراد از سعی در نماز جمعه    96
2 – 3 – 1 – 1 – 4-3. مراد از کلمه ذکر در آیه    97
2 – 3 – 1 – 1 – 5.  تفسیر ﴿إن کنتم تعلمون﴾    99
2 – 3 – 1 – 1 – 6.  تفسیر ﴿فإذا قضیت الصلاۀ فانتشروا فی الأرض﴾    100
2 – 3 – 1 – 2. دیگر آیات مرتبط با نماز جمعه    102
الف) روایاتی که بر وجوب نماز جمعه حتی توسط غیر امام دلالت دارند    107
ب) روایاتی که بر وجوب شرکت در نمازجمعه‌های اقامه‌شده دلالت دارند    109
ج) روایاتی که بر جایگاه و اهمیت ویژه نماز جمعه در نزد ائمه معصومین«علیهم السلام» دلالت دارند    111
1. روایاتی که بر منصب خاص بودن نماز جمعه برای امام دلالت دارند    112
2. روایاتی که بر اجازه ائمه معصومین «علیهم السلام» بر اقامه نماز جمعه توسط غیر امام معصوم دلالت دارند    114
هـ) روایاتِ نشان‌دهندة اَجزا و احکام نماز جمعه    116

 

 

فصل سوم:    بررسی اقوال و ادله قائلین به وجوب تعیینی و تخییری نماز جمعه از دیدگاه فقهای امامیه    123
3 – 1 – 1 – 1. دیدگاه محقق کرکی    128
3 – 1 – 1 – 2. دیدگاه سید حسین موسوی کرکی    134
3 – 1 – 1 – 3. دیدگاه میرزا علیرضا تجلی    134
3 – 1 – 1 – 4. دیدگاه شیخ مفید    135
3 – 1 – 1 – 5. دیدگاه شیخ طوسی در کتاب النهایه    136
3 – 1 – 1 – 6. دیدگاه ابن براج    139
3 – 1 – 1 – 7. دیدگاه شریف رضی(سید مرتضی) در دنباله رساله ابن براج    140
3 – 1 – 1 – 8. دیدگاه علامه حلی    140
3 – 1 – 1 – 9. دیدگاه محقق حلی    141
3 – 1 – 1 – 10. نظر صاحب جواهر    142
3 – 1 – 1 – 11. دیدگاه مرحوم بهبهانی    145
3 – 1 – 1 – 12. دیدگاه آقای بروجردی    148
3 – 1 – 2 – 1. تفسیر روایات از دیدگاه قائلین به وجوب تخییری    150
3 – 1 – 2 – 1 – 1. روایت حث جهت اثبات وجوب تخییری    150
3 – 1 – 2 – 1 – 2. روایت زراره از امام باقر(ع)    151
3 – 1 – 2 – 1 – 3. موثقه ابن بکیر به نقل از زراره    152
3 – 1 – 2 – 1 – 4. روایات سماعه    152
3 – 1 – 2 – 1 – 5. روایت محمد بن مسلم و روایت زراره از امام صادق(ع)    153
3 – 1 – 2 – 2. اثبات عدم وجوب تعیینی نماز جمعه در دوران غیبت با استفاده از ادله عقلی    154
3 – 1 – 2 – 2 – 1. دلیل اول    154
3 – 1 – 2 – 2 – 2. دلیل دوم    156
3 – 1 – 2 – 3. دلایل عقلی و نقلی مبنی بر وجوب تخییری از دیدگاه سایر فقهای معاصر    158
3 – 2 – 1 – 1. اخباری‌ها    162
3 – 2 – 1 – 2. شهید ثانی (از بنیانگذران اصلی قول به وجوب  تعیینی نماز  جمعه  در دوران غیبت)    165
3 – 2 – 1 – 3. دیدگاه فیض کاشانی    170
3 – 2 – 1 – 4. دیدگاه محقق سبزواری    173
3 – 2 – 1 – 5. دیدگاه شیخ صدوق    175
3 – 2 – 1 – 6. دیدگاه علامه مجلسی    178
الف- تفسیر حدیث حث از دیدگاه علامه مجلسی    182
ب- دلیل دیگر علامه مجلسی: روایت زراره از امام باقر(ع)    184
ج) جمع بندی نهایی علامه مجلسی مبنی بر وجوب تعیینی اقامه نماز جمعه    184
3 – 2 – 1 – 7. دیدگاه شیخ حر عاملی    185
3 – 2 – 1 – 8. دیدگاه شیخ طوسی    187
3 – 2 – 1 – 9. دیدگاه مرحوم کلینی    187
3 – 2 – 1 – 10. دیدگاه محقق حلی صاحب کتاب المدارک    188
3 – 2 – 1 – 11. مرحوم بحرانی در کتاب حدائق الناضره    189
3 – 2 – 1 – 12. دیدگاه شیخ ابوالصلاح حلبی    190
3 – 2 – 1 – 13. دیدگاه شیخ عماد الدین طبرسی    191
3 – 2 – 1 – 14. دیدگاه شیخ ابوالفتح کراجکی    191
3 – 2 – 1 – 15. دیدگاه شیخ فخرالدین بن طریح نجفی    192
3 – 2 – 1 – 16. دیدگاه صاحب معالم و شیخ محمد فرزند او    192
3 – 2 – 1 – 17. دیدگاه شیخ حسین عاملی شاگرد شهید ثانی    193

 

 

فصل چهارم:    حکم نماز جمعه از دیدگاه مذاهب اربعه    199
4 – 1 – 1 – 1. نظر شیخ عبدالقادر الجیلانی مبنی بر وجوب تعیینی نماز جمعه    200
4 – 1 – 1 – 2. دیدگاه کلی حنابله    204
4 – 1 – 4 – 1. نظر ابوحنیفه مبنی بر عدم وجوب تعیینی نماز جمعه بدون وجود سلطان    217
الف) دلیل نقلی    222
ب) دلیل عقلی    223
فهرست منابع و مآخذ    233
الف)  منابع فارسی    233
ب) منابع عربی    234

 

  • برنامه سازی در رسانه و نقش تکنولوژی در آن با تاکید بر رویکرد مدیران و طبقه بندی برنامه ها | MNx2019cvUnKi
  • برنامه سازی در رسانه و نقش تکنولوژی در آن با تاکید بر رویکرد مدیران و طبقه بندی برنامه ها دیدگاه ها درباره نقش رسانه کارکردهای رسانه ضوابط ساختاری برنامه سازی در رسانه تکنولوژی و مدیریت رسانه انواع رویکرد مدیران رسانه…

  • پاورپوینت نظریه گشتالت | dV029629xfWY73 درمانی
  • پاورپوینت نظریه گشتالت درمانی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت نظریه گشتالت درمانی جهت رشته روانشناسی و روانپزشکی در قالب 24 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش     فهرست: تعریف روان شناسی…

  • دانلود تحقیق اهمیت و تعاریف رضایت شغلی با فرمت ورد | Ihq51368NHg8Fk
  • دانلود تحقیق اهمیت و تعاریف رضایت شغلی با فرمت ورد رفتن به سايت اصلي هدف از این تحقیق بررسی اهمیت و تعاریف رضایت شغلی با فرمت docx در قالب 55 صفحه ورد بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش…

  • دانلود تحقیق مدیریت و انواع مختلف سبک های آن با فرمت ورد | sar51907u7TEnj
  • دانلود تحقیق مدیریت و انواع مختلف سبک های آن با فرمت ورد رفتن به سايت اصلي هدف از این تحقیق بررسی مدیریت و انواع مختلف سبک های آن با فرمت docx در قالب 50 صفحه ورد بصورت کامل و جامع…

  • پاورپوینت بررسی علم مقاومت مصالح | Okh7736T2bQbG
  • پاورپوینت بررسی علم مقاومت مصالح پاورپوینت بررسی علم مقاومت مصالح علم مقاومت مصالح تحقیق علم مقاومت مصالح پروژه علم مقاومت مصالح تعریف تنش انواع بارها انواع تکیه گاه ها عکس العمل تکیه گاه ها اصول برش در علم مقاومت مصالح…

  • پاورپوینت کارآموزی یک ساختمان مسکونی | t6I29777RPZixf
  • پاورپوینت کارآموزی یک ساختمان مسکونی پاورپوینت گزارش کارآموزی رشته ساختمان کاردانی پاورپوینت گزارش کارآموزی معماری کاردانی پاورپوینت پروژه کاراموزی پاورپوینت کارآموزی پاورپوینت کارآموزی ساختمان رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت کارآموزی یک ساختمان مسکونی جهت رشته عمران در قالب 81…

  • دانلود تحقیق در مورد افسردگی و انواع آن docx | kip38563YAZazf
  • دانلود تحقیق در مورد افسردگی و انواع آن docx رفتن به سايت اصلي هدف از این تحقیق بررسی افسردگی و انواع آن با فرمت docx در قالب 19 صفحه ورد بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش می باشد  …

  • پاورپوینت اصول برنامه ریزی اقتصادی | ZT221230bsuUic
  • پاورپوینت اصول برنامه ریزی اقتصادی کلمات کلیدی : پاورپوینت اصول برنامه ریزی اقتصادی اصول برنامه ریزی اقتصادی تاریخچه برنامه ریزی اقتصادی در تئوری و عمل انواع برنامه ریزی اقتصادی برنامه ی توسعه اقتصادی بعد از انقلاب اقدامات لازم جهت برنامه…

  • پاورپوینت کتاب و درس مدیریت استراتژیک | F2r1296zYLAWl و برنامه ریزی
  • پاورپوینت کتاب و درس مدیریت استراتژیک و برنامه ریزی پاورپوینت مدیریت استراتژیک برنامه ریزی پاورپوینت تفاوت مدیریت استراتژیک و برنامه ریزی استراتژیک پاورپوینت دوره مدیریت و برنامه ریزی استراتژیک پاورپوینت کتاب مدیریت استراتژیک و برنامه ریزی پاورپوینت مدیریت و برنامه…